Chuyển quản lý xăng dầu sang Bộ Tài chính
Bộ Công Thương vừa gửi các bộ, ngành lấy ý kiến về sửa đổi, bổ sung dự thảo Nghị định 95 kinh doanh xăng dầu với những sửa đổi quan trọng về thời gian điều hành, công bố giá xăng dầu bán lẻ trong nước.
Nêu quan điểm sửa đổi quy định liên quan đến ý kiến đề nghị giao một đầu mối quản lý đối với mặt hàng xăng dầu, Bộ Công Thương đưa ra ba phương án gồm: Giữ nguyên như quy định hiện hành, giao hoàn toàn về Bộ Tài chính quản lý hoặc giao hoàn toàn về Bộ Công Thương quản lý.
Với phương án 1, Bộ Công Thương cho rằng, dù đã được thực hiện nhiều năm, phù hợp với chuyên môn, nghiệp vụ từng bộ ngành, thực hiện giám sát kiểm tra chi phí, song khi có vấn đề phát sinh lại cần có sự phối hợp giữa các bộ ngành để cùng xử lý.
Trong khi phương án 2, Bộ Tài chính đảm trách toàn bộ chuyên môn nghiệp vụ về lĩnh vực tài chính nên thực hiện chính xác công tác tính toán, hướng dẫn, công bố giá điều hành. Song nhược điểm, theo Bộ Công Thương, là việc điều hành giá tách xa việc điều hành cung cầu nên sẽ có những bất ổn, không có sự độc lập, khách quan trong tính toán chi phí kinh doanh xăng dầu.
Đối với phương án 3 giao cho Bộ Công Thương, dù đảm bảo thống nhất một đầu mối quản lý giá và cung cầu, nhưng lại không đảm bảo sự phù hợp, thống nhất trong phân công, thực hiện theo chuyên môn, nghiệp vụ, dẫn tới chồng chéo và phát sinh thêm bộ máy.
Trên cơ sở các phân tích, Bộ Công Thương đề xuất lựa chọn phương án 2, tức là giao toàn bộ việc điều hành giá xăng dầu, tính toán các chi phí kinh doanh xăng dầu cho Bộ Tài chính chủ trì thực hiện. Bộ Công Thương sẽ phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Trong khi trước đó, chiều 28.10, giải trình trước Quốc hội tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho rằng, khi sửa Nghị định 95 về kinh doanh xăng dầu sẽ đề nghị Chính phủ giao toàn diện phần xăng dầu về Bộ Công Thương, gồm việc quyết định giá, chi phí định mức (hiện phần này đang do Bộ Tài chính đảm trách).
Như thế sẽ đảm bảo nguồn cung chủ động giữa đầu mối, phân phối và bán lẻ, chủ động điều chỉnh chi phí định mức và giải quyết khó khăn, đảm bảo nguồn cung xăng dầu, phục vụ sản xuất kinh doanh.
Thương nhân được lấy hàng từ 3 doanh nghiệp đầu mối
Điểm mới nữa tại dự thảo Nghị định lần này là thương nhân phân phối được lấy hàng từ 3 doanh nghiệp đầu mối (hiện nay chỉ được lấy từ một đầu mối).
Bộ Công Thương cho rằng, việc này nhằm kiểm soát tốt hơn số lượng đơn vị cấp hàng cho hệ thống của thương nhân phân phối, nhưng vẫn đảm bảo linh hoạt để họ hoạt động, nhất là thương nhân có địa bàn kinh doanh rộng, có thể chọn lấy hàng của 3 đơn vị đầu mối tại 3 miền đất nước.
Với các đại lý bán lẻ xăng dầu, bộ này cho rằng, nên tiếp tục duy trì quy định hiện nay về việc chỉ được lấy từ một nguồn cung ứng. Cơ quan này lập luận, quy định như vậy phù hợp với Luật Thương mại, giúp kiểm soát chất lượng, giá bán xăng dầu đến người tiêu dùng. Khi nguồn cung gặp khó khăn, có đơn vị chịu trách nhiệm về cung cấp xăng dầu cho đại lý để cơ quan nhà nước chỉ đạo, xử lý.
Cùng đó, quyền, nghĩa vụ của đại lý cũng được đảm bảo. Nếu đại lý lấy từ nhiều nguồn với mức giá khác nhau, họ không có quyền quyết định giá bán, không biết bán theo giá đơn vị nào.