MỚI NHẤT
CƠ QUAN CỦA TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM

Cần ứng xử văn hóa với lễ hội bạo lực

MAI CHÂU - ĐẶNG CHUNG LDO | 08/11/2017 09:54
Tổ chức động vật Châu Á vừa gửi thư đến Chủ tịch UBND TP Hải Phòng kêu gọi chấm dứt lễ hội chọi trâu Đồ Sơn.

Tổ chức này cho rằng, lễ hội chọi trâu nuôi dưỡng và khuyến khích các hành vi bạo lực, đặc biệt khi lễ hội đã bị thương mại hóa và cần phải chấm dứt ngay. 

Lễ hội chọi trâu không phù hợp với xã hội văn minh

Trong bức thư gửi lãnh đạo TP Hải Phòng, ông David Neale - Giám đốc phúc lợi động vật, Tổ chức động vật Châu Á bày tỏ, các hoạt động trong lễ hội như huấn luyện, chọi trâu và giết mổ sau trận đấu hoàn toàn không phù hợp với định hướng phát triển một nền văn hoá Việt Nam văn minh, tiên tiến.

Ông cũng nhắc lại sự cố trâu chọi húc chết chủ trâu xảy ra tại vòng loại lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2017. Ông cho rằng, việc tiếp tục tổ chức lễ hội là trái với định hướng xây dựng nền văn hóa tiên tiến của Nhà nước. Các hủ tục không còn phù hợp với xã hội văn minh cần được loại bỏ.

“Việc chứng kiến động vật chọi nhau và sau đó chúng bị giết để lấy thịt bán ngay bên ngoài đấu trường sân vận động có thể khiến con người ngày càng trở nên vô cảm trước những hành vi bạo lực, đặc biệt là với trẻ em khi tâm lý và nhận thức còn chưa đủ vững vàng và dễ bị tổn thương.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, những người chứng kiến hay thực hiện hành vi bạo hành động vật sẽ có xu hướng bạo lực với những cá nhân khác trong cộng đồng của mình” - TS. David Neale viết trong thư.

Từ đó, ông David Neale đề nghị UBND TP. Hải Phòng hợp tác cùng chấm dứt lễ hội chọi trâu Đồ Sơn vì an toàn của cộng đồng và đảm bảo tuân thủ quy định của Nhà nước.

Với lễ hội chọi trâu, không chỉ có những hình ảnh phản cảm vì hành hạ con vật, mà còn nguy hiểm tới tính mạng con người. Nhất là khâu tổ chức của các lễ hội chọi trâu ở Việt Nam lâu nay chưa đảm bảo an toàn. Hàng rào sơ sài, đôi khi khán giả cao hứng nhảy cả vào sới đấu để cổ vũ những con vật, trước đây được nuôi dưỡng để phục vụ nhà nông, nay được nuôi với mục đích “quăng” vào các sới đấu, rồi giết thịt.

Di sản “bạo lực”, ứng xử ra sao?

Cả nước hiện nay có trên 8.000 lễ hội, được tổ chức rải rác trong năm với quy mô từ làng xã đến quốc gia. Đây là những di sản văn hóa mà cha ông để lại. Nhưng việc ứng xử thế nào với những di sản này vẫn còn nhiều tranh cãi, nhất là sau sự cố đau lòng, lần đầu tiên xảy ra tại lễ hội chọi trâu Đồ Sơn (Hải Phòng) - một chủ trâu bị con trâu chọi do chính tay ông nuôi dưỡng, chăm bẵm húc chết.

Sau sự cố này, địa phương và Bộ VHTT&DL đã tổ chức nhiều hội thảo để lấy ý kiến nhà nghiên cứu và cộng đồng. Đa phần đều thống nhất không nên bỏ lễ hội chọi trâu, mà vẫn nên tổ chức, nhưng cần đảm bảo an toàn hơn. Vừa tái khởi động, thì lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2017 lại bị kêu gọi dừng tổ chức, vì quá bạo lực.

Tồn tại cả trăm năm nay, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nhưng như Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Trịnh Thị Thủy thừa nhận, hiện tại ít người biết giá trị của lễ hội là gì, ngoài hình ảnh những chú trâu chọi lao vào nhau chiến đấu, những tiếng khô khốc chạm vào nhau...

Bạo lực hay không là do cách nghĩ và ứng xử của con người với lễ hội. Những lễ hội có nghi lễ hiến sinh, như chém lợn ở làng Ném Thượng (Bắc Ninh), đâm trâu ở Tây Nguyên, nhưng hai năm gần đây, khi được vận động, người dân - những chủ thể của lễ hội - đã tình nguyện thay đổi. Bởi lễ hội rồi cũng có lúc vượt qua cổng làng, trở thành hội nước, hội toàn cầu. Có những tập tục, với thời này được ca ngợi, nhưng sang thời khác lại không còn phù hợp, cần thay đổi.

Tuy nhiên, có nhiều ý kiến cho rằng, không nên bỏ lễ hội, vậy làm thế nào để tổ chức cho tốt, văn minh, ông Nguyễn Hùng Vĩ hiến kế: “Để tốt đẹp, cần 4 bước: Thấu hiểu - Bảo tồn - Phát huy - Quảng bá”.

Giáo sư Trần Lâm Biền lại cảnh báo rằng, “Khi ứng xử vô văn hóa với một hoạt động văn hóa, cổ súy bạo lực thì tất yếu sẽ bị đáp trả bằng bạo lực”.

Ông nêu quan điểm, đã đến lúc trả lễ hội chọi trâu về đúng bản chất của nó, không nên tổ chức theo kiểu thi thấu thể thao, để mua vui, kích thích bạo lực như bây giờ. Người Lào, Thái Lan có lễ hội té nước được cả thế giới yêu thích. Ấn Độ có lễ hội ném bột màu được nhiều nước du nhập. Có những thứ mang tầm di sản chỉ đơn giản vậy thôi. Di sản, nếu có những yếu tố không còn phù hợp với xã hội hiện đại, việc thay đổi, hoàn thiện lại là điều cần thiết.

Phải làm lễ hội chọi trâu cho tốt hơn

“Tôi cho rằng, bỏ đi một lễ hội là điều rất đáng tiếc, hơn nữa đây lại là một Di sản văn hóa quốc gia có giá trị. Ở Tây Ban Nha, 317 năm đấu bò tót có 533 đấu sĩ mất mạng và nhiều trục trặc xảy ra. Thật khủng khiếp! Nhưng không vì thế mà họ bỏ đi lễ hội đấu bò. Chúng ta chỉ có cách làm cho tốt thôi, không có cái cách gọi là “bỏ đi” vì chúng ta làm chưa tốt”.

Tin mới nhất

Gợi ý dành cho bạn